Nhà thờ và mộ Lê Bôi
Đặc điểm: Nhà thờ Lê Bôi quay hướng đông bắc, có khuôn viên, tường rào bao quanh 3 mặt, bao gồm các công trình: bể cạn, tắc môn, sân và nhà thờ. Nhà thờ gồm 2 gian được làm bằng gỗ mít, tường xây gạch 3 mặt, mái lợp ngói vảy, kết cấu vì kèo làm theo kiểu nhà kẻ, chồng đấu, nhà được làm vào năm Kỷ Hợi triều vua Minh Mạng (1839).
Lê Bôi là vị khai quốc công thần triều Lê, ông sinh năm 1380 tại xã Tình Di, huyện Đỗ Gia, nay là xã Sơn Diệm, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh trong một gia đình khoa bảng. Sinh ra trong bối cảnh đất nước loạn lạc, giặc Minh xâm lược ông đã tập hợp lực lượng luyện tập võ nghệ chờ thời cơ đánh giặc. Nghe tin Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa Lê Bôi đã tìm về được Lê Lợi phong cho làm tướng chỉ huy một đội quân 500 người ở tại quê hương, và lần đầu tiên xuất trận bằng chiến thắng vang dội ở Khả Lưu Bồ Ải (huyện Thanh Chươngh - Nghệ An). Sau đó Lê Bôi tham gia giải phóng Tân Bình, Thuận Hoá (1425) rồi vây đánh thành Nghệ An khi chủ tướng Lê Lợi kéo quân ra Bắc (1426-1427). Công lao đánh giặc của Lê Bôi đều được sử sách ghi chép sau khi đánh bại quân Minh, Lê Lợi xưng Vương ban thưởng cho các văn thần võ tướng tất cả có 93 người trong đó Lê Bôi đứng hàng thứ 3 trong 14 Liệt hầu hay trong 26 Á hầu được ăn lộc một ấp. Đó cũng là lý do Lê Bôi từ Tình Di chuyển đến Việt Yên và trở thành thuỷ tổ của họ Lê ở xã Tùng Ảnh ngày nay. Sau khi ông mất 1458, con cháu dòng họ và nhân dân địa phương lập đền thờ tại xóm Bá Hiển, sau bị bom giặc Mỹ phá hỏng hoàn toàn, nên chuyển về thờ tại nhà thờ chi 3 họ Lê đại tôn thuộc xóm Vọng Sơn, thuộc xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ ngày nay.
Nhà thờ Lê Bôi quay hướng đông bắc, có khuôn viên, tường rào bao quanh 3 mặt, bao gồm các công trình: bể cạn, tắc môn, sân và nhà thờ. Nhà thờ gồm 2 gian được làm bằng gỗ mít, tường xây gạch 3 mặt, mái lợp ngói vảy, kết cấu vì kèo làm theo kiểu nhà kẻ, chồng đấu, nhà được làm vào năm Kỷ Hợi triều vua Minh Mạng (1839). Bố trí mặt bằng kiến trúc theo chiều dọc, gian ngoài hẹp hơn, để trống thay chức năng của nhà bái đường, gian trong rộng hơn là nơi thực hiện các nghi lễ tế tự, đặt hương án, bàn thờ, long ngai và các đồ thờ khác.
Mộ Lê Bôi gồm 2 công trình chính: Mộ thủy tổ Lê Bôi được trùng tu vào năm 1937 và khu nền thờ tổ họ Lê xây dựng từ năm 1990. Cổng chính rộng 2m có hai cột nanh cao 4, 2 m bệ vuông, phía trước có hai câu đối:
“ Nhật nguyệt chiếu quang minh Tùng La chung tú khí
Lê tộc đức kế thế Bạch Tượng tư khoa danh”
(Nhật nguyệt soi sáng tùng La chốn khí thiêng hun đúc
Hộ Lê đức rạng Bạch Tượng nơi khoa danh tụ hội)
Qua cổng chính 3m là đến Tắc môn hình chữ nhật, mặt trước đắp nổi hình mặt rồng, rồi đến nền thờ tổ xây nền lát gạch đỏ Cẩm Trang. Ngôi mộ táng ông bà Lê Bôi được xây dựng hình khối hộp chữ nhật dài 4, 6 m rộng 3, 5 m và cao 2, 1 m. bao xung quanh mộ là hệ thống tường đất xây 3 phía cao1,2m; 4góc có xây 4 trụ vuông mặt trớc của 2 trụ tường có đôi câu đối chữ Hán, viết rất đẹp:
“Khí phách tồn thiên địa
Tinh thần tại tử tôn”.
Theo Trang TT tỉnh Hà Tĩnh
Xem miễn phí phim tài liệu nổi tiếng Tuần lễ ẩm thực Malaysia 2010 tại Hà Nội Con đường "cơm gà xối mỡ" ở Sài Gòn Những món lẩu "cực ngon" trong mùa thu mát dịu Dịch vụ giải trí hồ câu ở Đắk Lắk: Một loại hình du lịch hấp dẫn Trời mưa cho ếch bò ra Đổi vị với sườn cừu đút lò tại với Corso Steakhouse & Bar - Khách sạn Norfolk Đặc sản – ăn uống ở Vũng Tàu Tour 2/9 không tăng giá “Long thành cầm giả ca” ra mắt vào tháng 10 Triển lãm Mỹ thuật Hà Nội Hà Nội: Đi ăn bún mọc “có đủ mọi thứ” 5 món ăn nên thử qua khi đến Nha Trang 5 bãi biển nên đến tại Việt Nam Guitar xuyên Bắc - Nam
